ANW logo

Archives Network Wales

Search the collections:        Search help | Advanced search   | Browse by repository

Browse the indices: Combined(searchable) Personal names Corporate names Places Subjects

[Cymraeg]

[Home]

[New to Archives?]

[Family history]

[Admin menu]

List of repositories  |  List of collections at National Library of Wales  |  Repository home page  |  Contact details

National Library of Wales
Eifion Wyn, papurau (papers)

Reference code(s): GB 0210 EIFWYN

Held at: National Library of Wales

Title: Papurau Eifion Wyn

Short Title: Eifion Wyn, papurau (papers)

Creation date(s): 1839-1980

Level of description: Fonds

Extent: 0.095 metrau ciwbig (4 bocs)

Name of creator(s): Eifion Wyn

CONTEXT

Administrative/Biographical history: Ganwyd y bardd 'Eifion Wyn', Eliseus Williams (1867-1926) ym Mhorthmadog, sir Gaernarfon, yn fab i Robert Williams a nai i William Owen. Er iddo gael ond ychydig addysg, bu'n athro am gyfnod yn Ysgol Fwrdd Porthmadog, ac ym Mhentrefoelas, sir Ddinbych. O 1896 tan ei farw bu'n gweithio i Gwmni Llechi Gogledd Cymru ym Mhorthmadog fel clerc a chyfrifydd. Byddai'n pregethu mewn gwahanol gapeli Annibynnol o 1889 ymlaen. Priododd Annie Jones o Aber-erch, Pwllheli, sir Gaernarfon, yn 1907, a chael mab, Peredur Wyn Williams. Cyfansoddodd barddoniaeth yn y mesurau caeth a rhydd, gan ennill mewn amryw eisteddfodau lleol yn ogystal ag yn yr Eisteddfod Genedlaethol, lle bu hefyd yn feirniad. Cyhoeddodd gasgliadau o'i waith yn cynnwys Ieuenctid y Dydd (Caernarfon, 1894), Awdl y Bugail (Porthmadog: W.O. Jones, [c. 1900]), Telynegion Maes a Môr (Caernarfon, 1906) a Tlws y Plant (Llanwrtyd, 1906), llyfr emynau y bu ef yn gyfrifol am y geiriau. Cyhoeddwyd Caniadau'r Allt (Llundain, 1927) ac O Drum i Draeth (Llundain, 1929) ar ôl ei farw. Yn 1919 dyfarnwyd iddo radd MA gan Goleg Prifysgol Cymru, Bangor. Bu farw ym Mhorthmadog ar 13 Hydref 1926 a chladdwyd ef yn Chwilog, sir Gaernarfon. Lluniodd Peredur Wyn Williams (m, 1979) gofiant, Eifion Wyn (Llandysul: Gwasg Gomer, 1980). Roedd gan hwnnw fab, Penri Williams.

CONTENT

Scope and content/abstract: Papurau Eifion Wyn yn cynnwys copïau llawysgrif o'i gerddi,1885-1925, rhai ohonynt wedi eu cyhoeddi yn Caniadau'r Allt (1927) ac O Drum i Draeth (1929); ei gyfieithiadau o farddoniaeth a rhyddiaith,1906-1923; pregethau, emynau a chaneuon, [c.1914]-1921; cerddi gan eraill, 1889-1926; beirniadaethau cystadlaethau eisteddfodol, 1915-1925; llythyrau a gohebiaeth â llenorion, 1894-1926; llythyrau at ei wraig,1922-1950; cofnodion cofrestru aelodau'r teulu, 1864-1941; tystysgrifau eisteddfodol,1905-1924; deunydd printiedig,1908-1927; llyfrau, yn cynnwys gwaith gan Eifion Wyn, 1866-1930; dyddiaduron Eifion Wyn,1919-1920; dyddiaduron ei dad Robert Williams, 1894-1900; a phapurau'n perthyn i'w ŵyr Penri Williams,1926-[1980] = Papers of Eifion Wyn comprising manuscript copies of his poems, 1885-1925, some of which were published in Caniadau'r Allt (1927) and O Drum i Draeth (1929); translations by him of poetry and prose, 1906-1923; sermons, hymns and songs, [c. 1914]-1921; translations of his poetry by others, 1907-1924; poems addressed to him, 1919-1921; poems by others, 1889-1926; adjudications of eisteddfod competitions, 1915-1925; letters and correspondence with literary figures, 1894-1926; letters to his wife, 1922-1950; family civil registration records, 1864-1941; eisteddfod certificates, 1905-1924; printed matter, 1908-1927; books, including Eifion Wyn's works, 1866-1930; diaries of Eifion Wyn, 1919-1920, diaries of his father Robert Williams, 1894-1900; and papers belonging to his grandson Penri Williams, 1926-[1980].

ACCESS AND USE

Language/scripts of material: Cymraeg, Saesneg

System of arrangement: Trefnwyd yn 11 cyfres: barddoniaeth; emynau a chaneuon; beirniadaethau; pregethau; gohebiaeth; dyddiaduron; tystysgrifau; cardiau coffa; deunydd printiedig; papurau Peredur Wyn Williams; ac amrywiol.

Conditions governing access: Disgwylir i ddarllenwyr sydd am ddefnyddio papurau diweddar yn Llyfrgell Genedlaethol Cymru lofnodi'r ffurflen 'Papurau modern - gwarchod data'.

Conditions governing reproduction: Amodau hawlfraint arferol

Finding aids: Ceir copi caled o'r catalog yn Llyfrgell Genedlaethol Cymru. Mae'r catalog ar gael ar lein.

Detailed catalogue

ARCHIVAL INFORMATION

Appraisal, destruction and scheduling information: Cadwyd yr holl gofnodion a brynwyd gan Lyfrgell Genedlaethol Cymru.

Accruals: Ni ddisgwylir ychwanegiadau

Archival history: Mae'n ymddangos i'r papurau fod ym meddiant ei fab, Peredur Wyn Williams (marw 1979) a'i ŵyr Penri Williams.

Immediate source of acquisition: Prynwyd oddi wrth ei ŵyr, Mr Penri Williams, Benllech, 1988.

ALLIED MATERIALS

Related material: Ceir papurau pellach yn Llyfrgell Genedlaethol Cymru, Eisteddfod Genedlaethol Cymru.

DESCRIPTION NOTES

Note: Crëwyd y teitl ar sail cynnwys yr archif. Mae papurau'r teulu yn rhagddyddio ac yn ôl-ddyddio cyfnod Eifion Wyn.

Archivist's note: Lluniwyd gan Rhys Jones i brosiect ANW. Defnyddiwyd y ffynonellau canlynol wrth lunio'r rhestr: LlGC, Rhestr o Bapurau Eifion Wyn; Dictionary of Welsh Biography down to 1940(Llundain, 1959); Stephens, Meic, Oxford Companion to the Literature of Wales(Rhydychen, 1986).

Rules or conventions: Wrth lunio y disgrifiad hwn dilynwyd canllawiau LlGC a seiliwyd ar ISAD(G) Ail Argraffiad; rheolau AACR2; ac LCSH.

Date(s) of descriptions: Chwefror 2003; diwygiwyd Awst 2005


INDEX ENTRIES
Subjects
Eifion Wyn, | 1867-1926 | Archives
Poets, Welsh language
Poets, Welsh language | Wales | Diaries
Welsh poetry | 19th century
Welsh poetry | 20th century

Personal names
Eifion Wyn , 1867-1926
Williams , Annie , wife of Eifion Wyn
Williams , Peredur Wyn , d. 1979

Corporate names

Places

List of repositories  |  List of collections at National Library of Wales  |  Repository home page  |  Contact details