ANW logo

Archives Network Wales

Search the collections:        Search help | Advanced search   | Browse by repository

Browse the indices: Combined(searchable) Personal names Corporate names Places Subjects

[Cymraeg]

[Home]

[New to Archives?]

[Family history]

[Admin menu]

List of repositories  |  List of collections at National Library of Wales  |  Repository home page  |  Contact details

National Library of Wales
Anthropos, papurau (papers)

Reference code(s): GB 0210 ANTHROPOS

Held at: National Library of Wales

Title: Papurau Anthropos

Short Title: Anthropos, papurau (papers)

Creation date(s): 1869-1944

Level of description: Fonds

Extent: 0.023 metrau ciwbig (2 focs)

Name of creator(s): Robert David Rowland ([?1853]-1944), 'Anthropos'

CONTEXT

Administrative/Biographical history: Roedd 'Anthropos', y Parch. Robert David Rowland ([1953]-1944), yn weinidog gyda'r Methodistiaid Calfinaidd, yn fardd ac yn llenor. Cafodd ei fagu yn Nhyn-y-cefn, ger Corwen, sir Feirionnydd. Dechreuodd bregethu yn 1873 a chofrestru yng Ngholeg y Bala yn 1874. Tra'r oedd yn y Bala bu'n athro yn yr ysgol leol a chyhoeddodd gyfrol o gerddi, Y Blodeuglwm (Bala, 1878). Symudodd i Gaernarfon lle bu'n newyddiadurwr, gan weithio ar Yr Herald Gymraeg, Amseroedd ac Y Genedl Gymreig, y bu'n olygydd arni o 1881 i 1884. Ordeiniwyd ef yn 1887, a chael ei alw yn weinidog Capel Beulah yng Nghaernarfon yn 1890, lle yr arhosodd tan ei ymddeoliad yn 1933. Parhaodd i ysgrifennu'n doreithiog, yn cyhoeddi cyfrolau o gasgliadau o gerddi, storiâu a thraethodau. Ymysg y pwysicaf ohonynt ceir Y Ffenestri Aur (Dinbych, 1907) a Y Pentref Gwyn (Wrecsam, 1909) lle rhydd atgofion am ei blentyndod. Bu hefyd yn olygydd Trysorfa'r Plant o 1912 i 1932 ac ysgrifennai i Baner, 1904-1914, yr Herald ac amryw o gyfnodolion eraill. Bu farw yng Nghaernarfon ar 12 Tachwedd 1944. Ymhlith ei gydnabod yr oedd Lewis William Lewis ('Llew Llwyfo', 1831-1901), bardd, newyddiadurwr, nofelydd a chanwr o Ben-sarn, sir Fôn, a weithiodd ar lawer o'r un cyfnodolion ag Anthropos.

CONTENT

Scope and content/abstract: Papurau Anthropos, 1869-1944, yn cynnwys gohebiaeth,1869-1944, a llythyrau o gydymdeimlad at ei weddw,1944; papurau personol eraill, 1878-1944, yn cynnwys dyddiaduron, llyfrau nodiadau ar bynciau llenyddol a diwinyddol; torion o'r wasg, 1880-1937; papurau llenyddol yn cynnwys cerddi gan Anthropos,1876-1939, anerchiadau, erthyglau, traethodau a chyfansoddiadau rhyddiaith eraill, 1898-1922; barddoniaeth a rhyddiaith gan awduron eraill (rhai llawysgrifau gwreiddiol), yn enwedig Llew Llwyfo, 1877-1939 = Papers of Anthropos, 1869-1944, including correspondence, 1869-1944, and letters of condolence to his widow, 1944; other personal papers, 1878-1944, including diaries, notebooks on literary and theological matters; newspaper cuttings, 1880-1937; literary papers including poems by Anthropos, 1876-1939, addresses, articles, essays and other prose compositions, 1898-1922; poetry and prose by other writers (some original manuscripts), in particular Llew Llwyfo, 1877-1939.

ACCESS AND USE

Language/scripts of material: Cymraeg, rhai eitemau yn Saesneg.

System of arrangement: Trefnwyd fel a ganlyn: gohebiaeth; cerddi gan Anthropos; anerchiadau a rhyddiaith gan Anthropos; barddoniaeth a rhyddiaith gan awduron eraill; deunydd personol; deunydd amrywiol.

Conditions governing access: Disgwylir i ddarllenwyr sydd am ddefnyddio papurau diweddar yn Llyfrgell Genedlaethol Cymru lofnodi'r furflen 'Papurau modern - gwarchod data'.

Conditions governing reproduction: Amodau hawlfraint arferol

Finding aids: Mae copi caled o'r catalog, 'Papurau Anthropos', ar gael yn Llyfrgell Genedlathol Cymru. Ceir mynediad i'r catalog ar lein.

Detailed catalogue

ARCHIVAL INFORMATION

Appraisal, destruction and scheduling information: Cadwyd yr holl gofnodion a brynwyd gan Lyfrgell Genedlaethol Cymru.

Accruals: Ni ddisgwylir ychwanegiadau

Archival history:

Immediate source of acquisition: Prynwyd gan ei weddw, Mrs Mary Rowland, yn 1946 a 1954.

ALLIED MATERIALS

Related material: Ceir papurau pellach yn Archifau'r Methodistiaid Calfinaidd, Papurau J.W. Jones, a Phapurau Edward Morgan Humphreys, y cyfan yn Llyfrgell Genedlaethol Cymru.

DESCRIPTION NOTES

Note: Crëwyd y teitl ar sail cynnwys yr archif.

Archivist's note: Lluniwyd gan Rhys Jones i brosiect ANW. Defnyddiwyd y ffynonellau canlynol wrth lunio'r rhestr: LlGC, Rhestr o Bapurau Anthropos; Dictionary of Welsh Biography down to 1940 (Llundain, 1959); Dictionary of Welsh Biography, 1941-1970 (Llundain, 2001). Compiled by Rhys Jones for the ANW project. The following sources were used in the compilation of this description: NLW, Rhestr o Bapurau Anthropos (Schedule of Anthropos Papers); Dictionary of Welsh Biography down to 1940 (London, 1959); Dictionary of Welsh Biography, 1941-1970 (London, 2001).

Rules or conventions: Wrth lunio y disgrifiad hwn dilynwyd canllawiau LlGC a seiliwyd ar ISAD(G) Ail Argraffiad; rheolau AACR2; ac LCSH.

Date(s) of descriptions: Medi 2003


INDEX ENTRIES
Subjects
Anthropos, | 1853?-1944 | Archives
Diaries | Wales
Llew Llwyfo, | 1831-1901 | Archives
Methodists | Wales | Diaries
Printed ephemera | Wales
Welsh literature | 19th century
Welsh literature | 20th century
Welsh poetry | 19th century
Welsh poetry | 20th century

Personal names
Anthropos , 1853?-1944
Llew Llwyfo , 1831-1901

Corporate names

Places
Caernarfon (Wales)
Corwen (Wales)

List of repositories  |  List of collections at National Library of Wales  |  Repository home page  |  Contact details