ANW logo

Archives Network Wales

Search the collections:        Search help | Advanced search   | Browse by repository

Browse the indices: Combined(searchable) Personal names Corporate names Places Subjects

[Cymraeg]

[Home]

[New to Archives?]

[Family history]

[Admin menu]

List of repositories  |  List of collections at National Library of Wales  |  Repository home page  |  Contact details

National Library of Wales
Williams, J. E. Caerwyn, Athro, papurau (papers)

Reference code(s): GB 0210 CAEWIL

Held at: National Library of Wales

Title: Papurau'r Athro J. E. Caerwyn Williams

Short Title: Williams, J. E. Caerwyn, Athro, papurau (papers)

Creation date(s): [1854 x 1999]

Level of description: Fonds

Extent: 1.6 metrau ciwbig (55 bocs, 1 rhôl)

Name of creator(s): J. E. Caerwyn Williams

CONTEXT

Administrative/Biographical history: Roedd yr Athro J. E. Caerwyn Williams (1912-1999) yn un o brif ysgolheigion Cymraeg a Cheltaidd yr ugeinfed ganrif.
Fe'i ganwyd yng Ngwauncaegurwen, Morgannwg, 17 Ionawr 1912, yr hynaf o dri phlentyn John R. a Maria Williams. Derbyniodd ei addysg yn Ysgol Sir Ystalyfera, Coleg y Brifysgol, Bangor, Coleg y Brifysgol a Choleg y Drindod, Dulyn, a Cholegau Diwinyddol Aberystwyth a'r Bala. Ymunodd â staff Adran y Gymraeg, Bangor, yn 1945, a'r flwyddyn ganlynol fe'i priodwyd â Gwen Watkins o Abertridwr. Fe'i penodwyd yn Athro'r Gymraeg ym Mangor yn 1953. Yn 1965 symudodd i Goleg Prifysgol Cymru, Aberystwyth, i fod yn Athro cyntaf yr Wyddeleg ym Mhrifysgol Cymru. Cafodd radd D.Litt.Celt.Er Anrhydedd gan Brifysgol Genedlaethol Iwerddon yn 1967 a Phrifysgol Cymru yn 1983, a'i ethol yn Gymrawd yr Academi Brydeinig yn 1978 ac yn Aelod Mygedol o Academi Frenhinol Iwerddon yn 1989. Fe'i etholwyd yn Llywydd yr Academi Gymreig yn 1988. Ar ôl ymddeol yn 1979 fe'i penodwyd yn Gyfarwyddwr Canolfan Uwchefrydiau Cymreig a Cheltaidd Prifysgol Cymru. Arhosodd yn y swydd honno tan 1985. Bu farw 8 Mehefin 1999.
Yr oedd yn awdurdod ar y gwareiddiad Celtaidd ac ysgrifennodd yn helaeth am draddodiadau llenyddol Cymru ac Iwerddon. Ymhlith ei brif gyfraniadau fel ysgolhaig Cymraeg mae ei astudiaethau ar y Gogynfeirdd a llenyddiaeth grefyddol yr Oesoedd Canol, gan gynnwys Beirdd y Tywysogion (1973), Canu Crefyddol y Gogynfeirdd (1977) a The Poets of the Welsh Princes (1978). Ysgrifennodd hefyd ar lenyddiaeth mwy diweddar Cymru, gan gynnwys ei astudiaethau o waith Edward Jones, Maes-y-Plwm, geiriadurwyr Cymraeg cyfnod y Dadeni, John Morris-Jones a'i gylch, ac amryw o'r prif lenorion cyfoes, megis Syr T. H. Parry-Williams, Waldo Williams a Saunders Lewis. Fel ysgolhaig Gwyddeleg ei brif gyfraniadau oedd Traddodiad Llenyddol Iwerddon (1958), Y Storïwr Gwyddeleg a'i Chwedlau (1972) a The Court Poet in Me dieval Ireland (1972). Roedd yn gyd-awdur The Irish Literary Tradition (1992). Cyhoeddodd gyfieithiadau o storïau Gwyddeleg a Llydaweg, ynghyd ag astudiaethau ieithyddol ar yr ieithoedd hyn a'r Gymraeg. Yn ogystal â golygu cyfrolau fel Ll1/4n a Llafar Môn (1963), Ll1/4n Doe a Heddiw (1964) a Literature in Celtic Countries (1971), bu'n olygydd Y Traethodydd ac Ysgifau Beirniadol o 1965 ymlaen, St udia Celtica o 1966 a chyfres Ll1/4n y Llenor o 1983. Bu'n olygydd ymgynghorol Geiriadur Prifysgol Cymru er 1968, ac yn olygydd Llyfryddiaeth yr Iaith Gymraeg (1988) a Gwaith Meilyr Brydydd a'i ddisg ynyddion (1994).

CONTENT

Scope and content/abstract: Mae'r fonds yn cynnwys papurau, [1854 x 1999], yn ymwneud â gwahanol agweddau ar ei fywyd a'i waith, yn Athro'r Gymraeg a Gwyddeleg, yn awdur, cyfieithydd a golygydd. Ceir hefyd peth gohebiaeth a rhai papurau personol.
The fonds include papers, [1854 x 1999], relating to various aspects of his life and work, as Professor of Welsh and Irish, and as author, translator and editor. There are also some letters and some personal papers.

ACCESS AND USE

Language/scripts of material: Cymraeg , Saesneg , Gwyddeleg , Llydaweg

System of arrangement: Trefnwyd yn LlGC yn dri grŵp: papurau ymchwil, [1854 x 1999]; cyhoeddiadau a darlithoedd, [1930 x 1999]; a gohebiaeth, papurau personol ac amrywiol, [1899 x 1999].

Conditions governing access: Disgwylir i ddarllenwyr sydd am ddefnyddio papurau diweddar yn Llyfrgell Genedlaethol Cymru lofnodi'r ffurflen 'Papurau modern - gwarchod data'.

Conditions governing reproduction: Amodau hawlfraint arferol.

Finding aids: Mae rhestr fanwl o gynnwys pob bocs ar gael yn LlGC, Papurau'r Athro J. E. Caerwyn Williams, bocs 1.

ARCHIVAL INFORMATION

Appraisal, destruction and scheduling information: Dinistriwyd tystlythyrau ymgeiswyr am swyddi; papurau arholiad myfyrwyr; papurau arholiad (printiedig); rhestri marciau arholiad; a drafftiau o erthyglau a gynigiwyd i'r Traethodydd , &c., y gwyddys i sicrwydd iddynt gael eu cyhoeddi.

Accruals: Ni ddisgwylir ychwanegiadau.

Archival history:

Immediate source of acquisition: Rhodd gan y ddiweddar Mrs Gwen Caerwyn Williams, Aberystwyth, gweddw'r Athro J. E. Caerwyn Williams, Tachwedd 1999.

ALLIED MATERIALS

Related material: Mae llawysgrif Gernyweg yn NLW MS 23849D; ffotograffau amrywiol yn LlGC, Isadran Casgliadau Arbennig; a llyfrau a deunydd printiedig perthynol yn y Ganolfan Uwchefrydiau Cymreig a Cheltaidd, Aberystwyth.

DESCRIPTION NOTES

Note: [1930 x 1999]

Archivist's note: Lluniwyd gan Barbara Davies.
Defnyddiwyd y ffynonellau canlynol wrth lunio'r rhestr: R. Geraint Gruffydd, 'J. E. Caerwyn Williams (1912-1999)', yn Y Traethodydd , cyfrol CLIV, rhif 651 (1999); Cydymaith i Lenyddiaeth Cymru (1997); Who's Who (1983).

Rules or conventions: Wrth lunio'r disgrifiad hwn dilynwyd canllawiau LlGC a seiliwyd ar ISAD(G) Ail Argraffiad; rheolau AACR2; ac LCSH.

Date(s) of descriptions: Mai 2002.


INDEX ENTRIES
Subjects
Williams, J. E. Caerwyn | (John Ellis Caerwyn) | Archives

Personal names
Williams , J. E. Caerwyn (John Ellis Caerwyn)

Corporate names

Places

List of repositories  |  List of collections at National Library of Wales  |  Repository home page  |  Contact details