ANW logo

Archives Network Wales

Search the collections:        Search help | Advanced search   | Browse by repository

Browse the indices: Combined(searchable) Personal names Corporate names Places Subjects

[Cymraeg]

[Home]

[New to Archives?]

[Family history]

[Admin menu]

List of repositories  |  List of collections at National Library of Wales  |  Repository home page  |  Contact details

National Library of Wales
Thomas, Dewi-Prys, papers

Reference code(s): GB 0210 DEWIPT

Held at: National Library of Wales

Title: Dewi-Prys Thomas Papers

Short Title: Thomas, Dewi-Prys, papers

Creation date(s): 1936-1991 (yn bennaf 1980-1984)

Level of description: Fonds

Extent: 0.037 metrau ciwbig (23 ffolder)

Name of creator(s): Dewi-Prys Thomas

CONTEXT

Administrative/Biographical history: Yr oedd Dewi-Prys Thomas yn bensaer ac Athro Pensaernïaeth yng Ngholeg Pensaernïaeth Cymru, Caerdydd, 1965-1981, ac ef oedd Athro Pensaernïaeth gyntaf Prifysgol Cymru. Cafodd ei eni yn Lerpwl yn 1916, yn fab i Dan Thomas, a fu'n gyfrwng i sefydlu Plaid Cymru, ac yn ddisgynnydd i Gweirydd ap Rhys (Robert John Pryse, 1807-1889); derbyniodd ei addysg uwchradd ac uwch yn y ddinas honno. Yn fyfyriwr enillodd Dewi-Prys Thomas lawer o wobrwyon ac ysgoloriaethau a chafodd anrhydedd yn y dosbarth cyntaf yn 1938 yng Ngholeg Pensaernïaeth Prifysgol Lerpwl. Yn 1947 cafodd ei apwyntio yn ddarlithydd yn ei hen goleg. Daeth i Gaerdydd yn 1940 i weithio ym mhractis T. Alwyn Lloyd a gwnaeth enw iddo'i hun fel actor ar y radio ac ar lwyfan, a bu'n weithgar ym mywyd gwleidyddol Cymru. Creodd y darluniau ar gyfer llyfr T. Rowland Hughes, O law i law (Llandysul, 1943) a Hunangofiant Tomi gan E. Tegla Davies (Bangor, 1947). Yn ystod ei gyfnod yn Lerpwl, cynlluniodd Talar Wen, Llangadog, i'w frawd-yng-nghyfraith Gwynfor Evans a Rhiannon (Nannon) ei wraig. Yn 1959 cynlluniodd yr 'House of the Year' yn Woolton, Lerpwl, i'r Woman's Journal, a Thŷ Cwrdd y Crynwyr yn Heswall, Cilgwri. Yr oedd Dewi-Prys Thomas yn aelod o lawer cymdeithas ac yn un o aelodau cyntaf Cymdeithas Ddinesig Caerdydd, ac yn 1970 fe'i hapwyntiwyd yn Gomisiynydd gyda Chomisiwn Brenhinol Henebion Cymru. Er iddo ymddeol yn 1981 parhaodd i weithredu fel ymgynghorydd i Wyn Thomas a'i Bartneriaid, cwmni o benseiri lleol, y bu'n gweithio â hwy ers 1974. Chwaraeodd ran flaenllaw gyda chynllunio Swyddfeydd Sir Gwynedd yng Nghaernarfon fel pensaer ymgynghorol i'r cwmni hwn. Bu farw yn 1985.

CONTENT

Scope and content/abstract: Mae'r archif yn cynnwys gohebiaeth yr Athro Dewi-Prys Thomas, yn ymwneud bron yn gyfan gwbl â'i waith fel ymgynghorydd pensaernïol i Wyn Thomas & Partners, Caerdydd, wrth gynllunio Swyddfeydd newydd Cyngor Gwynedd yng Nghaernarfon,1979-1985; ysgrifau coffa, teyrngedau, a llythyrau,1985-1987, ynglŷn â ffïoedd ar ôl ei farwolaeth; a phapurau amrywiol,1936-[1979] = The fonds comprises the correspondence of Professor Dewi-Prys Thomas, relating almost exclusively to his work as architectural consultant to Wyn Thomas & Partners, Cardiff, while designing the new Gwynedd County Offices in Caernarfon, 1979-1985; obituaries, tributes, and letters, 1985-1987, concerning his fees following his death; and miscellaneous papers, 1936-[1979].

ACCESS AND USE

Language/scripts of material: Saesneg, Cymraeg

System of arrangement: Trefnwyd yn LlGC yn bedair cyfres: Pencadlys Gwynedd: papurau pensaernïol; Pencadlys Gwynedd: arlunio pensaernïol; ysgrifau coffa a theyrngedau; a phapurau amrywiol.

Conditions governing access: Disgwylir i ddarllenwyr sydd am ddefnyddio papurau diweddar yn Llyfrgell Genedlaethol Cymru lofnodi'r ffurflen 'Papurau modern - gwarchod data'.

Conditions governing reproduction: Amodau hawlfraint arferol.

Finding aids: Mae copi caled o gymorth chwilio ar gael yn LlGC.

ARCHIVAL INFORMATION

Appraisal, destruction and scheduling information: Cadwyd holl bapurau Dewi-Prys Thomas a gyflwynwyd yn rhodd i LlGC.

Accruals: Ni ddisgwylir ychwanegiadau.

Archival history: Bu papurau Dewi-Prys Thomas yng ngofal Mr Wyn Thomas ers marwolaeth y pensaer yn 1985.

Immediate source of acquisition: Rhodd gan Mr Wyn Thomas, Caerdydd, ym mis Tachwedd 2000.

ALLIED MATERIALS

Related material: Ceir cynlluniau pensaernïol adeiladau yn cynnwys Pencadlys Gwynedd yn LlGC, Casgliadau Mapiau.

DESCRIPTION NOTES

Note: Mae'r dyddiadau creu yn mynd ymhellach na chyfnod bywyd Dewi-Prys Davies, gan fod y papurau yn cynnwys eitemau megis gohebiaeth ariannol,1986-1987, a gyfeiriwyd at Wyn Thomas, y rhoddwr, yn ymwneud â ffioedd oedd yn ddyledus yn dilyn gwaith y cyntaf ar Swyddfeydd Cyngor Gwynedd yng Nghaernarfon, a phamffled ar Bencadlys Gwynedd a gyhoeddwyd yn 1991.

Archivist's note: Lluniwyd gan Ann Francis Evans. Defnyddiwyd y ffynonellau canlynol wrth lunio'r rhestr: Welsh Architect (Cylchgrawn newyddion Cymdeithas Penseiri Cymru), Chwefror 1986; Ysgrifau Coffa-Obituaries 1985 (Llyfrgell Genedlaethol Cymru,1986).

Rules or conventions: Wrth lunio y disgrifiad hwn dilynwyd canllawiau LlGC a seiliwyd ar ISAD(G) Ail Argraffiad; rheolau AACR2; c LCSH.

Date(s) of descriptions: Tachwedd 2001.


INDEX ENTRIES
Subjects
Architectural drawing | Wales | Gwynedd | 20th century
Architecture
Gwynedd (Wales). | County Council
Thomas, Dewi-Prys, | 1916-1985 | Archives

Personal names
Thomas , Dewi-Prys

Corporate names
Wyn Thomas & Partners

Places

List of repositories  |  List of collections at National Library of Wales  |  Repository home page  |  Contact details