ANW logo

Archives Network Wales

Search the collections:        Search help | Advanced search   | Browse by repository

Browse the indices: Combined(searchable) Personal names Corporate names Places Subjects

[Cymraeg]

[Home]

[New to Archives?]

[Family history]

[Admin menu]

List of repositories  |  List of collections at National Library of Wales  |  Repository home page  |  Contact details

National Library of Wales
Jones, Thomas Gwynn, papurau (papers)

Reference code(s): GB 0210 TGWYNNJON

Held at: National Library of Wales

Title: Papurau Thomas Gwynn Jones

Short Title: Jones, Thomas Gwynn, papurau (papers)

Creation date(s): 1621-1985 (crynhowyd 1871-1985)

Level of description: Fonds

Extent: 0.857 metrau ciwbig (89 bocs, 4 cyfrol, 1 ffolder, 1 rholyn)

Name of creator(s): Thomas Gwynn Jones

CONTEXT

Administrative/Biographical history: Ganwyd Thomas Gwynn Jones (1871-1949), bardd, newyddiadurwr, cyfieithydd, nofelydd, dramodydd, beirniad ac ysgolhaig, yn y Gwyndy Uchaf, Betws yn Rhos, sir Ddinbych. Yn 1899 priododd Margaret Davies, a chawsant ferch a dau fab. Heblaw am addysg elfennol, yr oedd Jones yn hynanddysgedig, er iddo dderbyn gwersi mewn mathemateg, Lladin a Groeg gan gymydog. Rhwystrwyd ei uchelgais o astudio yn Rhydychen gan afiechyd, a gweithiodd fel newyddiadurwr gyda Baner ac Amserau Cymru, Y Cymro (y daeth yn olygydd arno faes o law), Yr Herald Gymraeg a phapurau newydd eraill rhwng 1891 a 1909, pan gymerodd swydd yn Llyfrgell Genedlaethol Cymru yn Aberystwyth. Fe'i penodwyd yn ddarlithydd yn Adran y Gymraeg yng Ngholeg Prifysgol Cymru, Aberystwyth, yn 1913, a'i ddyrchafu i Gadair Gregynog mewn Llenyddiaeth Gymraeg yn 1919; ymddeolodd yn 1937. Derbyniodd y CBE yr un flwyddyn. Dylanwadwyd Jones yn gryf gan y llenor Robert Ambrose Jones (Emrys ap Iwan,1851-1906) ac yn arbennig gan y newyddiadurwr a'r cyfieithydd Daniel Rees (1855-1931), gyda'r hwn y magodd berthynas glos. Yn ogystal ag ymhyfrydu mewn llenyddiaeth Gymraeg a Saesneg cyfoes ac o'r bedwaredd ganrif ar bymtheg, datblygodd ddiddordeb mewn llenyddiaeth Gymraeg yr oesoedd canol a'r cyfnod modern cynnar, a hefyd llên gwerin ac ieithoedd tramor, yn enwedig Gwyddeleg ac ieithoedd Celtaidd eraill; bu ar ymweliad ag Iwerddon deirgwaith rhwng 1892 a 1913, daeth i gysylltiad ag ysgolheigion Gwyddelig, a defnyddiodd lysenwau fel Fionn mhac Eóghain yn ei ohebiaeth atynt. Ei brif lwyddiant oedd fel bardd pwysicaf ei genhedlaeth, yn cyfansoddi'n bennaf yn y mesurau caeth. Cyfansoddodd a chyhoeddodd farddoniaeth yn y 1880au, ac enillodd y Gadair yn yr Eisteddfod Genedlaethol yn 1902 a 1909 (am 'Ymadawiad Arthur a 'Gwlad y bryniau'); ymhlith gweithiau eraill o'i eiddo mae 'Tir na nOg', 'Madog' ac 'Y Dwymyn'. Cyfieithodd Jones waith Goethe, Ibsen, Shakespeare ac eraill i'r Gymraeg, a chyhoeddodd gyfieithiad Saesneg o Gweledigaethau y Bardd Cwsc Ellis Wynne (1670/1-1734). Mae ei brif gyhoeddiadau academaidd yn cynnwys astudiaeth ar waith y bardd Tudur Aled (bl. 1480-1526), ac roedd yn awdur nofelau, dramâu, cofiannau a llyfr taith hefyd. Yn ogystal, yr oedd yn beirniadu a darlithio mewn eisteddfodau yn rheolaidd, ac yn athro dylanwadol.

CONTENT

Scope and content/abstract: Papurau T. Gwynn Jones,1871-1949, yn cynnwys: gohebiaeth, gan gynnwys llythyrau oddi wrth amrywiaeth eang o ffigurau llenyddol ac academaidd; cerddi a phapurau llenyddol eraill, yn cynnwys adysgrifau ac anodiadau gan T. Gwynn Jones o waith gan awduron canoloesol a modern, a deunydd, 17eg- 20fed g., a gasglwyd ganddo neu a roddwyd iddo; papurau academaidd, yn cynnwys nodiadau ar gyfer ei lyfrau ac erthyglau, cofiannau a mynegeion i'w waith ei hun a gwaith pobl eraill, a nodiadau bywgraffyddol ar lawer o ffigurau llenyddol; cyfieithiadau; darlithoedd ac anerchiadau, yn cynnwys nodiadau; sgriptiau radio; adolygiadau llyfrau; gwahanlithiau; torion o'r wasg; dramâu, beirniadaethau eisteddfodol, deunydd yn ymwneud â'i Dysteb yn 1944; llongyfarchiadau ar ei CBE yn 1937; a dyddiaduron, 1927-1947, a phersonalia arall; ceir hefyd papurau teuluol,1621-1871, gan gynnwys gohebiaeth, dau Feibl teuluol, a llythyrau,1949-1985, at deulu Jones, yn ymwneud yn enwedig â'i fywyd a'i waith, a chofiannau iddo = Papers of T. Gwynn Jones, 1871-1949, comprising: correspondence, including letters from a wide variety of literary and academic figures; poems and other literary papers, including transcripts and annotations by T. Gwynn Jones of works by medieval and modern authors, and material, 17th cent.-20th cent., collected by him or given to him; academic papers, including notes for his books and articles, bibliographies and indexes for his own and other works, and biographical notes on many literary figures; translations; lectures and addresses, including notes; radio scripts; book reviews; offprints; press cuttings; plays; eisteddfod adjudications; material relating to his Testimonial in 1944; congratulations on his CBE in 1937; and diaries, 1927-1947, and other personalia; also included are family papers, 1621-1871, including correspondence, two family bibles, and letters, 1949-1985, to Jones's family, especially concerning his life and work, and memorials to him.

ACCESS AND USE

Language/scripts of material: Cymraeg, Saesneg, Gwyddeleg, Almaeneg, Ffrangeg, Llydaweg.

System of arrangement: Trefnwyd mewn sawl ffordd: fesul pwnc, ffurf ac amseryddiaeth yn ôl dyddiad y derbyniad.

Conditions governing access: Disgwylir i ddarllenwyr sydd am ddefnyddio papurau diweddar yn Llyfrgell Genedlaethol Cymru lofnodi'r ffurflen 'Papurau modern - gwarchod data'.

Conditions governing reproduction: Amodau hawlfraint arferol

Finding aids: Ceir copi caled o'r catalog, yn Gymraeg a Saesneg, yn Llyfrgell Genedlaethol Cymru; mae'r gyfrol gyntaf yn Saesneg, a'r chwe gweddill yn Gymraeg.

Detailed catalogue

ARCHIVAL INFORMATION

Appraisal, destruction and scheduling information: Rhoddodd T. Gwynn Jones rhyddid llwyr i Lyfrgell Genedlaethol Cymru gyda golwg ar waredu ei rhodd gyntaf, ac awgrymodd yn benodol y gellid symud rhai o'i lyfrau at ddefnydd sanatoria Cymru ac ysbytai y diciâu, aelodau o luoedd Ei Mawrhydi, a sefydliadau addysg yng Nghymru. Ni waredwyd dim o'i bapurau personol yn y modd hwn.

Accruals: Mae ychwanegiadau yn bosibl.

Archival history: Ar ôl marwolaeth T. Gwynn Jones yn 1949, arhosodd yn rhan fwyaf o'i bapurau yng ngofal ei deulu hyd nes iddynt gael eu cyflwyno'n rhodd i Lyfrgell Genedlaethol Cymru. Daeth rhai papurau eraill i ddwylo David Jenkins yng nghwrs ei ymchwil bywgraffyddol, a chyflwynwyd y rhain a phapurau eraill yn rhodd gan Emrys Wyn Jones a'i wraig (nifer ohonynt yn ddim ond copïau a wnaethpwyd gan Francis Wynn Jones o weithiau T. Gwynn Jones). Mae'n ymddangos iddynt ddod i'w feddiant naill ai trwy'r cyswllt hwn neu drwy gysylltiadau teuluol.

Immediate source of acquisition: Cyflwynwyd mewn sawl grŵp: gan T. Gwynn Jones yn 1943; gan ei weddw, Margaret Jones, Aberystwyth, sir Aberteifi, rhwng 1960 a 1962; gan eu mab Arthur ap Gwynn, Eglwysfach, Ceredigion, yn 1973 a 1986; gan Gwen Davies, Lerpwl, nith i Margaret Jones, trwy law Arthur ap Gwynn yn 1973; gan Emrys Wynn Jones, Aberystwyth, a'i wraig, yn 1973 a 2000; gan Eirlys Jones, Llanelidan, Rhuthun, sir Ddinbych, nith i T. Gwynn Jones, yn 1974; a chan David Jenkins, Penrhyn-coch, Ceredigion,yn 1993.

ALLIED MATERIALS

Related material: Ceir papurau pellach yn ymwneud â T. Gwynn Jones yn Llyfrgell Genedlaethol, Papurau J. W. Jones. Cedwir llyfrau printiedig, cyfnodolion ac eitemau nad ydynt yn llawysgrifau hefyd yn LlGC.

Publication note: Jenkins, David, Thomas Gwynn Jones: cofiant (Dinbych, 1973); a Bro a Bywyd Thomas Gwynn Jones (Caerdydd, 1984); O'Donoghue, Tadhg, Guth on mBreatain : Llais o Gymru (Dulyn, 1912).

DESCRIPTION NOTES

Note: Crëwyd y teitl ar sail cynnwys yr archif.

Archivist's note: Lluniwyd gan David Moore i brosiect ANW. Defnyddiwyd y ffynonellau canlynol wrth lunio'r rhestr: LlGC, Rhstr o Bapurau Thomas Gwynn Jones; Dictionary of Welsh Biography, 1941-1970 (Llundain, 2001); Stephens, Meic, Oxford Companion to the Literature of Wales (Rhydychen, 1986).

Rules or conventions: Wrth lunio y disgrifiad hwn dilynwyd canllawiau LlGC a seiliwyd ar ISAD(G) Ail Argraffiad; rheolau AACR2; ac LCSH.

Date(s) of descriptions: Mawrth 2003


INDEX ENTRIES
Subjects
Jones, T. Gwynn | (Thomas Gwynn), | 1871-1949 | Archives
Poets | Wales | Archives
Poets, Welsh language
Poets, Welsh language | Wales | Diaries
Scholars | Wales | Archives

Personal names
Jones , T. Gwynn (Thomas Gwynn) , 1871-1949

Corporate names

Places

List of repositories  |  List of collections at National Library of Wales  |  Repository home page  |  Contact details