ANW logo

Archives Network Wales

Search the collections:        Search help | Advanced search   | Browse by repository

Browse the indices: Combined(searchable) Personal names Corporate names Places Subjects

[Cymraeg]

[Home]

[New to Archives?]

[Family history]

[Admin menu]

List of repositories  |  List of collections at National Library of Wales  |  Repository home page  |  Contact details

National Library of Wales
Brinli, papurau (papers)

Reference code(s): GB 0210 BRINLI

Held at: National Library of Wales

Title: Papurau Brinli

Short Title: Brinli, papurau (papers)

Creation date(s): 1841-1981

Level of description: Fonds

Extent: 1.182 metrau ciwbig (42 bocs)

Name of creator(s): Brinley Richards ('Brinli', 1904-1981)

CONTEXT

Administrative/Biographical history: Roedd 'Brinli', Brinley Richards (1904-1981) yn fardd, cyfreithiwr, hanesydd lleol ac archdderwydd Cymru. Ganwyd ar 13 Ebrill 1904 yn Nantyffyllon, Maesteg, Morgannwg, a'i enwi ar ôl y cerddor a'r cyfansoddwr Brinley Richards (1819-1885). Mynychodd Ysgol Ramadeg Maesteg, ac ar ôl blwyddyn ym Mhrifysgol Caerdydd, aeth yn brentis at Moses Thomas, Clerc Cyngor Tref Aberafan fel cyfreithiwr. Yn 1930 dychwelodd i Nantyffyllon i sefydlu cwmni o gyfreithwyr, a phriododd Muriel Roberts yn 1941. Roedd yn gynghorwr, yn cynrychioli Nantyffyllon ar Gyngor Maesteg am dros 40 mlynedd fel cynghorydd Annibynnol. Roedd yn aelod gweithgar o Siloh, Capel yr Annibynwyr yn Nantyffyllon, yn ysgrifennydd a thrysorydd, a hefyd yn drysorydd Undeb yr Annibynwyr Cymraeg yn 1952. Byddai'n cystadlu'n aml mewn eisteddfodau, ac yn yr Eisteddfod Genedlaethol am y tro cyntaf yn 1926 pan enillodd enwogrwydd am ei gerdd ddychanol. Enillodd y gadair yn Llanrwst yn 1951 ar 'Y Dyffryn'. Bu'n beirniadu gwahanol gystadlaethau mewn amryw eisteddfodau. Chwaraeodd ran yn yr Eisteddfod Genedlaethol hefyd fel aelod o'r Orsedd ac ysgrifennydd Pwyllgor Llên Eisteddfod 1932 a 1948. Bu'n Archdderwydd o 1972 i 1975. Cyfrannodd Brinli erthyglau i gyfnodolion o'r 1930au ymlaen, gyda cholofn chwarterol yn Y Geninen,1967-1972, a gwaith ar hanes lleol, llenyddiaeth a chrefydd. Cynhyrchodd dwy gyfrol ar Iolo Morganwg (1977, 1979) a History of the Llynfi Valley (cyhoeddwyd ar ôl ei farw, 1982). Ymhlith ei weithiau pwysig eraill mae Cofiant Trefin (1963), Cerddi'r Dyffryn (1967) a Hamddena (1972). Ymddeolodd o'i bractis yn 1973 a bu farw ar 18 Medi 1981 yn Interlaken, y Swistir.

CONTENT

Scope and content/abstract: Papurau yn ymwneud ag amrywiaeth eang o weithgareddau Brinli yn cynnwys llyfrau ysgol a defnyddiau addysgiadol eraill, 1915-1977; papurau cyfreithiol, yn bennaf gohebiaeth a nodiadau, 1918-1980; cofnodion Cyngor Dosbarth Trefol Maesteg, 1927-1976; papurau Undeb Annibynwyr Cymru,1931-1976; hanes lleol,1927-1971; Amgueddfa Genedlaethol Cymru,1976-1981; deunydd yn ymwneud â'i gyfrolau ar Iolo Morganwg, [1974]-[1979]; Yr Eisteddfod Genedlaethol, 1926-1981, a beirniadaethau eisteddfodol, 1943-1981; torion papur newydd, 1920-1980; rhyddiaith Brinli,1919-1978, a barddoniaeth, 1932-1981; gweithiau llenyddol eraill ganddo ef ac eraill, 1913-1978; gohebiaeth bersonol, 1909-1981; papurau eraill personol a theuluol,1887-1981; ei ddyddiaduron,1922-1981, a rhai ei dad, Joshua, 1893-1944; cofnodion Cylchdaith Annibynnwyr De Morgannwg, 1841-1978, Capel Siloh, 1850-1977, Eisteddfod Genedlaethol 1932 a 1948 ac eraill, 1932-1981; papurau Lewis Davies, Y Cymer (1863-1951), awdur nofelau i blant, 1849?-1946, yn cynnwys sawl llyfr rent o Benderyn; papurau, 1883-1925, Rhys Dafydd Morgan (1851-1934), cyfieithydd o Gymro a fferyllydd ym Maesteg; papurau,1882-1968, 'Wil Ifan' William Evans (1882-1968), archdderwydd, gweinidog yr Annibynwyr ac awdur; a phapurau 1929-1979 'Trefin, Edgar Phillips (1889-1962), bardd ac archdderwydd = Papers concerning a wide variety of Brinli's activities including school books and other educational material, 1915-1977; legal papers, mainly correspondence and notes, 1918-1980; Maesteg Urban District Council records, 1927-1976; the Welsh Congregational Union papers, 1931-1976; local history, 1927-1971; the National Museum of Wales, 1976-1981; material relating to his books on Iolo Morganwg, [1974]-[1979]; the National Eisteddfod, 1926-1981, and eisteddfod adjudications, 1943-1981; newspaper cuttings, 1920-1980; Brinli's prose, 1919-1978, and poetry, 1932-1981; other literary works by him and others, 1913-1978; personal correspondence, 1909-1981; other personal and family papers, 1887-1981; his diaries, 1922-1981, and those of his father, Joshua, 1893-1944; records of the South Glamorgan Congregational Circuit, 1841-1978, Siloh Chapel, 1850-1977, and of the National Eisteddfodau of 1932 and 1948 and others, 1932-1981; papers, 1849-1946, of Lewis Davies, Y Cymer (1863-1951), author of children's novels, including several rate books for Penderyn; papers, 1883-1925, of Rhys Dafydd Morgan (1851-1934), Welsh translator and Maesteg pharmacist; papers, 1882-1968, of 'Wil Ifan' William Evans (1882-1968), archdruid, congregational minister and author; and papers, 1929-1975, of 'Trefin', Edgar Phillips (1889-1962), poet and archdruid.

ACCESS AND USE

Language/scripts of material: Cymraeg, Saesneg

System of arrangement: Trefnwyd fel a ganlyn: addysgol; cyfreithiol; llywodraeth leol; crefyddol; hanesyddol, Amgueddfa Genedlaethol; Iolo Morganwg; Yr Eisteddfod Genedlaethol; torion papur newydd; rhyddiaith; barddoniaeth; gohebiaeth bersonol; personol; teuluol; papurau Lewis Davies, Y Cymer; papurau R. D. Morgan; papurau Wil Ifan; papurau Trefin; dyddiaduron; amrywiol; gohebiaeth.

Conditions governing access: Mae Bocs 40 (Amrywiol) dan embargo tan y flwyddyn 2012; bocs 41 (Gohebiaeth) dan embargo tan 2056. Disgwylir i ddarllenwyr sydd am ddefnyddio papurau diweddar yn Llyfrgell Genedlaethol Cymru lofnodi'r ffurflen 'Papurau mdern - gwarchod data'.

Conditions governing reproduction: Amodau hawlfraint arferol.

Finding aids: Ceir copi caled o'r catalog yn Llyfrgell Genedlaethol Cymru. Mae'r catalog ar gael ar lein.

Detailed catalogue

ARCHIVAL INFORMATION

Appraisal, destruction and scheduling information: Cadwyd yr holl gofnodion a gyflwynwyd i Lyfrgell Genedlaethol.

Accruals: Ni ddisgwylir ychwanegiadau.

Archival history: Casglodd Brinley Richards grwpiau bychain annibynnol o archifau yn gysylltiedig â'i waith: cofnodion Cylchdaith Annibynwyr De Morgannwg, Capel Siloh, Nantyffyllon, a'r Eisteddfod Genedlaethol, yn enwedig eisteddfod 1932 a 1948. Cadwodd Brinley Richards hefyd grwpiau o bapurau yn perthyn i nifer o'i gyfeillion llenyddol: Lewis Davies, Y Cymer, Rhys Dafydd Morgan, William Evans,'Wil Ifan' ac Edgar Phillips, 'Trefin'.

Immediate source of acquisition: Rhodd gan ei weddw Mrs Muriel Richards, Maesteg, Morgannwg Ganol, trwy law Mr Huw Waters, B.Lib, A.L.A., Llyfrgell Genedlaethol Cymru, 1981.

ALLIED MATERIALS

Related material: Yn ogystal ceir Papurau Wil Ifan (William Evans), Papurau Maxwell Fraser a Phapurau Trefin (Edgar Phillips) Archdderwydd Cymru yn Llyfrgell Genedlaethol Cymru.

DESCRIPTION NOTES

Note: Crëwyd y teitl ar sail cynnwys yr archif.

Archivist's note: Lluniwyd gan Rhys Jones i brosiect ANW. Defnyddiwyd y ffynonellau canlynol wrth lunio'r rhestr: LlGC, Rhestr o Bapurau Brinli; Walters, Huw, a W. Rhys Nicholas (gol.), Brinli: Cyfreithiwr, Bardd, Archdderwydd (Ty John Penry, 1984); LlGC, Rhestr o Bapurau Trefin Archdderwydd Cymru.

Rules or conventions: Wrth lunio y disgrifiad hwn dilynwyd canllawiau LlGC a seiliwyd ar ISAD(G) Ail Argraffiad; rheolau AACR; ac LCSH.

Date(s) of descriptions: Awst 2003


INDEX ENTRIES
Subjects
Authors, Welsh | Archives
Clippings (Books, newspapers, etc.)
Eisteddfodau | Wales
Iolo Morganwg, | 1747-1826
Maesteg (Wales) | History
Richards, Brinley | Archives
Solicitors | Wales | Nantyffyllon
Welsh literature | 20th century

Personal names
Davies , Lewis
Morgan , Rhys Dafydd , 1851-1934
Phillips , Edgar , 1889-1962 , Trefin
Richards , Brinley
Wil Ifan , 1883-1968

Corporate names
Eglwys Siloh (Nantyffyllon, Wales)
Maesteg (Wales) | Urban District Council

Places
Maesteg (Wales)
Nantyffyllon (Wales)

List of repositories  |  List of collections at National Library of Wales  |  Repository home page  |  Contact details