ANW logo

Archives Network Wales

Search the collections:        Search help | Advanced search   | Browse by repository

Browse the indices: Combined(searchable) Personal names Corporate names Places Subjects

[Cymraeg]

[Home]

[New to Archives?]

[Family history]

[Admin menu]

List of repositories  |  List of collections at National Library of Wales  |  Repository home page  |  Contact details

National Library of Wales
Carneddog, papurau (papers)

Reference code(s): GB 0210 CARNEDDOG

Held at: National Library of Wales

Title: Papurau Carneddog

Short Title: Carneddog, papurau (papers)

Creation date(s): 1743-1947 (crynhowyd c.1880]-1947)

Level of description: Fonds

Extent: 0.258 metrau ciwbig (9 bocs)

Name of creator(s): Richard Griffith (1861-1947) ('Carneddog')

CONTEXT

Administrative/Biographical history: Ganwyd 'Carneddog', Richard Griffith (1861-1947), bardd, awdur rhyddiaith, newyddiadurwr, hanesydd lleol a ffermwr, ar fferm fach fynyddig Carneddi, Nantmor, ger Beddgelert, sir Gaernarfon, lle bu ei hynafiaid yn ffermio am sawl cenhedlaeth. Un o Nantmor, hefyd, oedd Catherine, ei wraig, a briododd yn 1899. Cymerodd ei enw barddol, 'Carneddog' o'r man lle'i ganed, a threuliodd Catherine ag ef bron gydol eu hoes yn ffermio defaid yno, cyn symud yn 1945 i fyw gyda'u mab Richard, yn Hinkley, swydd Gaerlŷr. Ymddiddorai Carneddog yn niwylliant Cymru o'i ddyddiau cynnar, yn enwedig yn llenyddiaeth, hanes a llên bro ei febyd yn Eryri, a chyfrannai yn rheolaidd i gyfnodolion megis Cymru a Bye-Gones, yn ogystal â chylchgronau, yn eu plith Baner ac Amserau Cymru a Y Genedl Gymreig, ac ysgrifennai golofn boblogaidd wythnosol, 'Manion o'r Mynydd' yn yr Herald Gymraeg, o 1881 ymlaen, am nifer o flynyddoedd. Yn ogystal, bu'n ysgrifennu bywgraffiadau llenyddol, beirniadu mewn eisteddfodau, casglu llawysgrifau, ymchwilio i hanes lleol, cyhoeddi barddoniaeth (yn eu mysg rhai cerddi a gyfansoddodd ef ei hun), a gohebu ag ystod eang o bobl ar draws y byd, yn cynnwys awduron a beirdd, a rannai'r un diddordebau ag ef.

CONTENT

Scope and content/abstract: Papurau Carneddog a rhai a gasglwyd ganddo, 1743-1947,yn cynnwys rhyddiaith a barddoniaeth ganddo ef ac eraill ar gyfer eu cyhoeddi, yn cynnwys colofn 'Manion o'r Mynydd'; torion papur newydd o'i waith ef ac eraill; gwaith gan awduron adnabyddus a gasglodd, yn eu mysg cerddi David W. Morris ('Dewi Glan Dulas', 1853-95) a dyfyniadau cywyddwyr; ei nodiadau bywgraffiadol ar awduron; papurau personol a theuluol, yn cynnwys llythyrau a anfonwyd ganddo o Iwerddon, pan oedd yn gwella o salwch yn 1899; swm sylweddol o ddeunydd yn ymwneud â hanes Beddgelert a phlwyfi cyfagos, yn cynnwys llyfrau lloffion gyda nodiadau llawn, copi llawysgrif o hanes Beddgelert a nifer o deuluoedd lleol, a llyfr rent Carneddi, 1743-1832; a nifer fawr o lythyrau at Garneddog, llawer ohonynt yn ymwneud â'i golofn yn yr Herald, a hefyd yn cynnwys llythyrau gan awduron Cymreig a llythyrau o UDA ac Awstralia = Papers, 1743-1947, of and collected by Carneddog, comprising prose and poetry by him and others towards publications including the 'Manion o'r Mynydd' column; newspaper cuttings of his own work and that of others; works by well-known authors collected by him, including poems of David W. Morris (`Dewi Glan Dulas', 1853-95) and quotations from the cywyddwyr; biographical notes by him on authors; personal and family papers, including letters sent by him from Ireland, where he was recuperating from illness in 1899; a considerable amount of material relating to the history of Beddgelert and neighbouring parishes, including fully annotated scrapbooks, a manuscript history of Beddgelert and of several local families, and a rent book from Carneddi, 1743-1832; and a large number of letters to Carneddog, many of them relating to his column in the Herald, and also including letters of Welsh authors and letters from the USA and Australia.

ACCESS AND USE

Language/scripts of material: Cymraeg, Saesneg

System of arrangement: Trefnwyd fel a ganlyn: torion papur newydd; papurau personol; barddoniaeth; cardiau a gwahoddiadau; gohebiaeth.

Conditions governing access: Disgwylir i ddarllenwyr sydd am ddefnyddio papurau diweddar yn Llyfrgell Genedlaethol Cymru lofnodi'r ffurflen 'Papurau modern - gwarchod data'.

Conditions governing reproduction: Amodau hawlfraint arferol

Finding aids: Mae copi caled o'r catalog ar gael yn Llyfrgell Genedlaethol Cymru.

Detailed catalogue

ARCHIVAL INFORMATION

Appraisal, destruction and scheduling information: Cadwyd yr holl gofnodion a gyflwynwyd i Lyfrgell Genedlaethol Cymru.

Accruals: Ni ddisgwylir ychwanegiadau

Archival history:

Immediate source of acquisition: Rhodd gan Richard Griffith ('Carneddog') ychydig cyn ei farw yn 1947; cyflwynwyd rhodd pellach gan ei fab, R.M. Griffith, Hinckley, swydd Gaerlŷr, yn Ebrill 1957.

ALLIED MATERIALS

Related material: Ceir llawysgrifau eraill o ddiddordeb llenyddol a hanesyddol, 1745-1931, a gasglwyd gan Carneddog, yn NLW MSS 7234-53, 8404. Mae llawer iawn o ddeunydd yn ymwneud â Carneddog, yn enwedig gohebiaeth, ymysg papurau unigolion eraill yn Llyfrgell Genedlaethol Cymru.

Publication note: Williams, E. Namora, Carneddog a'i deulu (Dinbych, 1985)

DESCRIPTION NOTES

Note: Crëwyd y teitl ar sail cynnwys yr archif.

Archivist's note: Lluniwyd gan David Moore i brosiect ANW. Defnyddiwyd y ffynonellau canlynol wrth lunio y rhestr: LlGC, Rhestr o Bapurau Carneddog; Dictionary of Welsh Biography, 1941-1970 (Llundain, 2001); Williams, E. Namora, Carneddog a'i deulu (Dinbych, 1985).

Rules or conventions: Wrth lunio y disgrifiad hwn dilynwyd canllawiau LlGC a seiliwyd ar ISAD(G) Ail Argraffiad; rheolau AACR2; ac LCSH.

Date(s) of descriptions: Ionawr 2003


INDEX ENTRIES
Subjects
Beddgelert (Wales) | History | Research
Carneddog, | 1861-1947 | Archives
Welsh letters
Welsh literature | 19th century
Welsh literature | 20th century

Personal names
Carneddog , 1861-1947
Dewi Glan Dulas
Griffith family , of Beddgelert

Corporate names

Places
Australia ()
Beddgelert (Wales)
Ireland ()
United States ()

List of repositories  |  List of collections at National Library of Wales  |  Repository home page  |  Contact details