ANW logo

Archives Network Wales

Search the collections:        Search help | Advanced search   | Browse by repository

Browse the indices: Combined(searchable) Personal names Corporate names Places Subjects

[Cymraeg]

[Home]

[New to Archives?]

[Family history]

[Admin menu]

List of repositories  |  List of collections at National Library of Wales  |  Repository home page  |  Contact details

National Library of Wales
Eisteddfod Genedlaethol Cymru, cyfansoddiadau a beirniadaethau (compositions and adjudications)

Reference code(s): GB 0210 CYFANS

Held at: National Library of Wales

Title: Eisteddfod Genedlaethol Cymru - cyfansoddiadau a beirniadaethau, 1887-2015

Short Title: Eisteddfod Genedlaethol Cymru, cyfansoddiadau a beirniadaethau (compositions and adjudications)

Creation date(s): 1887-2015

Level of description: Fonds

Extent: 2.81 metrau ciwbig (401 bocs, 7 cyfrol, 1 ffolder)

Name of creator(s):

CONTEXT

Administrative/Biographical history: Cyfeirir at yr Eisteddfod Genedlaethol fel 'prif ŵyl ddiwylliannol y Cymry' yn y Cydymaith i lenyddiaeth Cymru. Sefydlwyd Cymdeithas yr Eisteddfod Genedlaethol yn 1880 ac yn 1890 sefydlwyd Rheolau'r Gymdeithas. Cytunodd Cyngor Llyfrgell Genedlaethol Cymru yn 1922 i roi cartref i'r cyfansoddiadau a beirniadaethau a gynigiwyd gan Gymdeithas yr Eisteddfod Genedlaethol. Yn 1937 ffurfiwyd Cyngor yr Eisteddfod drwy uno Cymdeithas yr Eisteddfod Genedlaethol a Gorsedd Beirdd Ynys Prydain. Yn 1952 disodlwyd y Gymdeithas gan Lys yr Eisteddfod Genedlaethol. Llwyddwyd i gynnal eisteddfod bob blwyddyn ac eithrio 1914 a 1940 (Eisteddfod Radio). Cyflwynwyd cystadleuaeth y Fedal Ryddiaith yn 1937, Tlws y Ddrama yn 1961 (daeth i ben yn 1993), Gwobr Goffa Daniel Owen yn 1978 a Thlws y Cerddor yn 1990. Bellach mae'r Orsedd hefyd yn rhan o seremoni'r Fedal Ryddiaith.

CONTENT

Scope and content/abstract: Cyfansoddiadau amrywiol a gyflwynwyd i gystadlaethau llenyddol a cherddorol Eisteddfod Genedlaethol Cymru, 1887-2015. Yn eu plith ceir awdlau, pryddestau, cywyddau, englynion, englynion ysgafn, baledi, sonedau, straeon byrion, blogiau, llên meicro a dramâu. Ceir gweithiau ar gyfer y Fedal Ryddiaith, Gwobr Daniel Owen, Ysgoloriaethau Emyr Feddyg a Geraint Morris, ynghyd ag emyn-donau a chyfansoddiadau Tlws y Cerddor a chyfansoddi dawns. Cyflwynwyd cystadlaethau i ieuenctid a chystadleuaeth y gadair a thlws rhyddiaith i ddysgwyr ac i'r rhai sydd wedi byw yn y Wladfa ar hyd eu hoes. = A variety of literary and musical compositions entered at National Eisteddfodau, 1887-2015, including odes and poetry in free metre, ballads, short stories, blogs, micro literature and plays. Entries for the Prose Medal, Daniel Owen Memorial Prize, Emyr Feddyg and Geraint Morris Scholarships, together with musical compositions such as the Musicians' Medal, hymn-tunes and dance composition are also included. Competitions for young people, Welsh learners including a chair and prose competition and a competition for those who have lived in Patagonia throughout their lives have been introduced.

ACCESS AND USE

Language/scripts of material: Cymraeg, Saesneg

System of arrangement: Trefnwyd yn bum grŵp yn y Llyfrgell: Eisteddfodau Cenedlaethol, 1887-1950; Cyfansoddiadau a beirniadaethau amrywiol, [1887x1950]; Eisteddfodau Cenedlaethol, 1951-1979 (gyda bylchau); Eisteddfodau Cenedlaethol, 1980-2000; ac Eisteddfodau Cenedlaethol, 2001-2015. O fewn y grwpiau, trefnwyd yn nhrefn amser yn ôl dyddiad yr eisteddfod. Defnyddiwyd Rhestri Testunau printiedig yr Eisteddfod Genedlaethol fel sail i'r trefniant.

Conditions governing access: Disgwylir i ddarllenwyr sydd am ddefnyddio papurau diweddar yn Llyfrgell Genedlaethol Cymru lofnodi'r ffurflen 'Papurau modern - gwarchod data'.

Conditions governing reproduction: Amodau hawlfraint arferol.

Finding aids: Ceir copi caled o gatalog Cyfansoddiadau a Beirniadaethau, 1886-1950, yn Llyfrgell Genedlaethol Cymru.

ARCHIVAL INFORMATION

Appraisal, destruction and scheduling information: Cadwyd yr holl gyfansoddiadau cyn 1951 ond chwynnwyd dyblygion, 1951-2012 . Cafwyd caniatâd i waredu'r copïau dyblyg mewn llythyr gan Drefnydd yr Eisteddfod Genedlaethol, Chwefror 2013. Mae awdurdod i ddinistrio'r papurau hyn yn Ffurflen Werthuso Adrannol AFE/2013/.

Accruals: Disgwylir ychwanegiadau.

Archival history:

Immediate source of acquisition: Adneuwyd gan Gymdeithas yr Eisteddfod Genedlaethol ac yna gan Gyngor yr Eisteddfod Genedlaethol ar sawl achlysur rhwng 1922 a 1950. Adneuwyd gan ysgrifenyddion a threfnyddion Eisteddfod Genedlaethol Cymru, 1951-2015. Derbyniwyd cyfansoddiadau Eisteddfod Genedlaethol Aberdâr 1956 gan Mr Stephen Graham, Llyfrgellydd ymchwil, Llyfrgell Aberdâr, yn 2014.

ALLIED MATERIALS

Related material: Trosglwyddwyd tapiau sain yn cynnwys cystadlaethau cerddoriaeth, a gwaith gan ddysgwyr i Archif Genedlaethol Sgrin a Sain Cymru yn LlGC.

DESCRIPTION NOTES

Note: Crëwyd y teitl ar sail cynnwys yr archif.

Archivist's note: Lluniwyd gan Ann Francis Evans. Defnyddiwyd y ffynonellau canlynol i lunio'r disgrifaid : LlGC, Eisteddfod Genedlaethol Cymru - cyfansoddiadau a beirniadaethau; Gildas Tibbott, 'National Eisteddfod Manuscripts', Cylchgrawn Llyfrgell Gendlaethol Cymru, Gaeaf 1941; Cydymaith i lenyddiaeth Cymru (Caerdydd, 1997); William H. Howells, Mynegai Cyfansoddiadau a Beirniadaethau Eisteddfod Genedlaethol Cymru 1900-1990 (1992); a gwefan 'Canrif o Brifwyl' (BBC Cymru).

Rules or conventions: Wrth lunio'r disgrifiad hwn dilynwyd canllawiau ANW a seiliwyd ar ISAD(G) Ail Argraffiad; rheolau AACR2; ac LCSH.

Date(s) of descriptions: Ebrill 2016


INDEX ENTRIES
Subjects
Art festivals | Wales
Eisteddfod Genedlaethol Cymru | Archives
Welsh drama | 20th century
Welsh essays | 19th century
Welsh literature | 19th century
Welsh poetry | 19th century
Welsh poetry | 20th century

Personal names

Corporate names
Eisteddfod Genedlaethol Cymru

Places

List of repositories  |  List of collections at National Library of Wales  |  Repository home page  |  Contact details