ANW logo

Archives Network Wales

Search the collections:        Search help | Advanced search   | Browse by repository

Browse the indices: Combined(searchable) Personal names Corporate names Places Subjects

[Cymraeg]

[Home]

[New to Archives?]

[Family history]

[Admin menu]

List of repositories  |  List of collections at National Library of Wales  |  Repository home page  |  Contact details

National Library of Wales
Bowen, Zonia M. (Merched y Wawr), papers

Reference code(s): GB 0210 ZONBOW

Held at: National Library of Wales

Title: Papurau Zonia M. Bowen (Merched y Wawr)

Short Title: Bowen, Zonia M. (Merched y Wawr), papers

Creation date(s): 1965-2007

Level of description: Fonds.

Extent: 6 bocs (0.054 metrau ciwbig)

Name of creator(s): Zonia M. Bowen; Merched y Wawr

CONTEXT

Administrative/Biographical history: Ganwyd Zonia M. Bowen yn Norfolk a'i magu yn Swydd Efrog ac fe ddysgodd Cymraeg wedi iddi symud i Gymru i fyw. Bu'n ffigwr blaenllaw yn hanes sefydlu Merched y Wawr ac yn weithgar fel yr Ysgrifennydd Cenedlaethol cyntaf, 1967-1970, golygydd Y Wawr, 1968-1975, ac fel Llywydd Anrhydeddus hyd nes iddi ymddiswyddo yn 1975 yn dilyn dadl rhyngddi hi ac aelodau eraill ynglŷn â lle crefydd yng nghyfarfodydd swyddogol y Mudiad.-- Sefydlwyd Merched y Wawr yn Y Parc, ger Y Bala, ym mis Mai 1967 yn dilyn anghydfod ynglŷn â'r iaith rhwng Sefydliad y Merched Y Parc a swyddogion sirol y Sefydliad yn Rhagfyr 1966. Er bod aelodau cangen Y Parc yn cynnal eu cyfarfodydd a'u gweithgareddau oll drwy'r Gymraeg, yr oedd disgwyl i holl ddogfennau'r Sefydliad fod yn y Saesneg. Codwyd y mater gan Zonia M. Bowen, Ysgrifennydd y Sefydliad ar y pryd, ond gwrthododd swyddogion sirol y Sefydliad wrando ar ei chwynion. Yn y diwedd, er nad oeddynt wedi bwriadu ar hyn yn wreiddiol, torrodd aelodau Y Parc i ffwrdd o Sefydliad y Merched gan benderfynu parhau i gwrdd bob mis yn annibynnol.-- Wedi ychydig fisoedd, awgrymodd Zonia M. Bowen wrth aelodau Y Parc y dylid cychwyn mudiad newydd i ferched Cymru oedd yn rhoi blaenoriaeth i'r Gymraeg. Y bwriad oedd dechrau'r ymgyrch yn Eisteddfod Genedlaethol Y Bala ond, wedi i'r wasg adrodd y stori, fe sefydlwyd cangen gyntaf Merched y Wawr yn Y Parc ym mis Mai 1967. O fewn wythnos yr oedd cangen arall wedi'i sefydlu yn Y Ganllwyd, ger Dolgellau, a chynhaliwyd y cyfarfod cyhoeddus cyntaf ar faes yr Eisteddfod yn Y Bala ychydig yn ddiweddarach.

CONTENT

Scope and content/abstract: Papurau Zonia M. Bowen yn ymwneud â sefydlu mudiad Merched y Wawr, 1965-2007, yn cynnwys llythyrau'n ymwneud â changhennau ledled Cymru, 1967-1975; gohebiaeth gyffredinol, 1967-1977; papurau gweinyddol, 1965-1975; papurau ariannol, 1967-1975; cylchlythyrau, 1968; torion o'r wasg, 1967-2007; a phapurau amrywiol, 1967-2007, gan gynnwys anerchiadau, papurau'n ymwneud ag ymddiswyddiad Zonia M. Bowen, a chrynodebau o hanes y Mudiad. = Papers of Zonia M. Bowen relating to the founding of Merched y Wawr, the Welsh National Organization for Women, 1965-2007, comprising letters relating to branches throughout Wales, 1967-1975; general correspondence, 1967-1977; administrative papers, 1965-1975; financial papers, 1967-1975; newsletters, 1968; press cuttings, 1967-2007; and miscellaneous papers, 1967-2007, including addresses, papers relating to the resignation of Zonia M. Bowen, and notes on the history of the movement.

ACCESS AND USE

Language/scripts of material: Cymraeg, Saesneg, peth Ffrangeg

System of arrangement: Trefnwyd yr archif yn wreiddiol yn ffeiliau gan Zonia M. Bowen. Cadwyd y teitlau a'r drefn wreiddiol a roddwyd i bob ffeil, ond ail-drefnwyd y ffeiliau eu hunain yn LLGC yn saith gyfres, fel a ganlyn: llythyrau'n ymwneud â'r canghennau; gohebiaeth gyffredinol; papurau gweinyddol; papurau ariannol; cylchlythyrau; torion o'r wasg; a phapurau amrywiol.

Conditions governing access: Disgwylir i ddarllenwyr sydd am ddefnyddio papurau modern yn Llyfrgell Genedlaethol Cymru gydymffurfio â'r amodau a nodir ar y ffurflen 'Papurau modern - gwarchod data' a gyflwynir iddynt gyda'u tocynnau darllen.

Conditions governing reproduction: Amodau hawlfraint arferol.

Finding aids:

ARCHIVAL INFORMATION

Appraisal, destruction and scheduling information: Cadwyd yr holl gofnodion a roddwyd i'r Llyfrgell.

Accruals: Ni ddisgwylir ychwanegiadau.

Archival history:

Immediate source of acquisition: Rhodd gan Mrs Zonia M. Bowen, Caernarfon, Awst 2009.

ALLIED MATERIALS

Related material: Trosglwyddwyd copïau o'r cylchgrawn Y Wawr, rhifynnau 1-29 (Awst 1968-Hydref 1975), i gasgliad llyfrau LlGC; ffotograffau i gasgliad ffotograffau LlGC (VTLS 4685889); a bathodynnau i gasgliad deunydd gweledol LLGC (VTLS 4685898).

DESCRIPTION NOTES

Note: Crëwyd y teitl ar sail cynnwys yr archif.

Archivist's note: Lluniwyd y disgrifiad gan Rhian Lyn James. Defnyddiwyd y ffynonellau canlynol wrth lunio'r disgrifiad hwn: Bowen, Zonia, Y Dyddiau Cynnar (Bala, 1977); gwefan Merched y Wawr, edrychwyd Medi 2009; ac eitemau o fewn yr archif.

Rules or conventions: Wrth lunio'r disgrifiad hwn dilynwyd canllawiau LlGC a seiliwyd ar ISAD(G) Ail Argraffiad; rheolau AACR2; ac LCSH.

Date(s) of descriptions: Medi 2009.


INDEX ENTRIES
Subjects
Bowen, Zonia | Archives
Merched y Wawr | History
Merched y Wawr | Records and correspondence
Women | Societies and clubs

Personal names
Bowen , Zonia

Corporate names
Merched y Wawr

Places

List of repositories  |  List of collections at National Library of Wales  |  Repository home page  |  Contact details